จากน้ำตาลสู่พลังงาน

SOUTH EAST ASIA SUGAR SUMMIT 2026

จากน้ำตาลสู่พลังงาน

การเปลี่ยนผ่านอุตสาหกรรมอ้อยในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สู่อนาคตไบโอเอทานอลที่ยั่งยืน — กรณีศึกษาอินโดนีเซีย

เรียบเรียงโดย ธนาภรณ์ อธิปัญญากุล วิรัตน์ วาณิชย์ศรีรัตนา และสราวุธ รุ่งเมฆารัตน์

แผนการพัฒนา

อินโดนีเซียวางแนวทางพัฒนาอุตสาหกรรมอ้อยเพื่อรองรับทั้งน้ำตาลและไบโอเอทานอล ผ่านการเพิ่มผลผลิต ฟื้นฟูแปลงอ้อย ขยายพื้นที่อย่างมีแผน และสนับสนุนการลงทุน ควบคู่กับการพิจารณาความมั่นคงอาหาร ความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม

สมดุลน้ำตาลของอินโดนีเซีย

ตามประมาณการกลางปี 2026 อินโดนีเซียมีความต้องการน้ำตาลรวม 6.33 ล้านตัน แบ่งเป็นการบริโภค 2.70 ล้านตัน และภาคอุตสาหกรรม 3.63 ล้านตัน ขณะที่ผลผลิตในประเทศอยู่ที่ 3.02 ล้านตัน จึงมีส่วนขาดดุลรวม 3.31 ล้านตัน

ความต้องการรวม
6.33 ล้านตัน
ผลผลิตในประเทศ
3.02 ล้านตัน
ส่วนขาดดุลรวม
3.31 ล้านตัน

ประมาณการน้ำตาลเพื่อการบริโภค ปี 2026

อินโดนีเซียคาดว่าสต็อกน้ำตาลเพื่อการบริโภคปลายปี 2026 จะอยู่ที่ 1,920,116 ตัน หรือประมาณ 1.92 ล้านตัน จากสต็อกต้นปี 1,473,076 ตัน ผลผลิตทั้งปี 3,018,459 ตัน และการนำเข้าเทียบเท่าน้ำตาลทรายขาว 142,500 ตัน เทียบกับความต้องการทั้งปี 2,713,919 ตัน

รายการ ปริมาณ
สต็อกต้นปี 1,473,076 ตัน
ผลผลิตทั้งปี 3,018,459 ตัน
นำเข้าเทียบเท่าน้ำตาลทรายขาว 142,500 ตัน
ความต้องการทั้งปี 2,713,919 ตัน
สต็อกปลายปี 1,920,116 ตัน

ความต้องการประกอบด้วยครัวเรือน 1,387,063 ตัน โรงแรม ร้านอาหาร และบริการจัดเลี้ยง 878,827 ตัน และการใช้อื่น ๆ 448,029 ตัน สต็อกปลายเดือนต่ำสุดในเดือนพฤษภาคมที่ 682,477 ตัน และสูงสุดในเดือนตุลาคมที่ 2,188,174 ตัน

แผนนำเข้าน้ำตาลดิบ 150,000 ตันคิดเป็นน้ำตาลทรายขาวเทียบเท่า GKP จำนวน 142,500 ตัน ตามผลการประชุม Rakortas วันที่ 2 กรกฎาคม 2026 สต็อกต้นปีเป็นยอดยกมาจากสิ้นปี 2025 และความต้องการครัวเรือนอ้างอิง Susenas 2026 กับจำนวนประชากรประมาณการจาก SP2020 ของ BPS

หมายเหตุ
วิเคราะห์จากความต้องการทั้งปีตามสไลด์ 2,713,919 ตัน ซึ่งสูงกว่าผลรวมรายการรายเดือน 1 ตัน

มาตรการเพิ่มผลผลิตอ้อย

อินโดนีเซียเสนอการเพิ่มผลผลิตอ้อยผ่านสองมาตรการหลัก ได้แก่ การรื้อตอเก่าและปลูกใหม่ หรือ Bongkar Ratoon เพื่อฟื้นฟูผลผลิตต่อพื้นที่ เพิ่มอัตราการได้น้ำตาล และยกระดับคุณภาพวัตถุดิบ กับการขยายพื้นที่ปลูกในพื้นที่ที่มีศักยภาพ โดยใช้ผังการใช้ประโยชน์ที่ดินและคำนึงถึงสิ่งแวดล้อมกับความยั่งยืนของเกษตรกร

สำหรับความช่วยเหลือแก่เกษตรกร คือ ส่งเสริมโดยการแจกข้อตาพันธุ์อ้อย 60,000 ข้อตา และสนับสนุนค่าแรงในการดำเนินงาน 40 วันงาน หรือเทียบเท่าค่าแรงงาน 40 คน-วัน เช่น คนงาน 10 คน ทำงานคนละ 4 วัน โดยจำนวนคนและวันทำงานจริงอาจจัดแบ่งแตกต่างกันไปตามกิจกรรม

แผนพัฒนาพื้นที่เพาะปลูกอ้อย ปี 2026

แผนพัฒนาพื้นที่เพาะปลูกอ้อยของอินโดนีเซียระบุเป้าหมายรวม 97,970 เฮกตาร์ แบ่งเป็นการขยายพื้นที่ 18,240 เฮกตาร์ และการรื้อตออ้อยเก่าเพื่อปลูกใหม่ 79,730 เฮกตาร์ ตามยอดรวมในสไลด์

พื้นที่เพาะปลูกเป้าหมายอยู่ที่ชวาตะวันออกมีพื้นที่สูงสุด 56,376 เฮกตาร์ ประกอบด้วยการขยายพื้นที่ 5,008 เฮกตาร์ และการรื้อตอปลูกใหม่ 51,368 เฮกตาร์ อินโฟกราฟิกแสดงรายละเอียดครบทั้ง 12 จังหวัดและเขตตามต้นฉบับ

เป้าหมายรวม
97,970 เฮกตาร์
ขยายพื้นที่
18,240 เฮกตาร์
รื้อตอและปลูกใหม่
79,730 เฮกตาร์

งบเพิ่มผลผลิตอ้อยตลอด 5 ปี

แผนงบประมาณแผ่นดิน APBN ช่วงปี 2025–2029 เพื่อสนับสนุนการเพิ่มผลิตภาพและปริมาณผลผลิตอ้อย มีวงเงินรวมประมาณ 4.07 ล้านล้านรูเปียห์ และเป้าหมายพื้นที่อ้อยภายใต้แผน 319,906 เฮกตาร์

งบรายปีตามสไลด์ประกอบด้วย ปี 2025 จำนวน 383.17 พันล้านรูเปียห์ ปี 2026 จำนวน 1.07 ล้านล้านรูเปียห์ ปี 2027 จำนวน 963.32 พันล้านรูเปียห์ และปี 2028 กับ 2029 ปีละ 829.23 พันล้านรูเปียห์

ความท้าทาย (โจทย์สำคัญ) ของไบโอเอทานอล

  1. การขยายการใช้ไบโอเอทานอลต้องพิจารณา 6 ด้านร่วมกัน ได้แก่ วัตถุดิบ ความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจ เทคโนโลยี นโยบาย โครงสร้างพื้นฐาน และสิ่งแวดล้อม
  2. โจทย์สำคัญครอบคลุมการแข่งขันใช้วัตถุดิบกับอาหาร เงินลงทุนสูงและราคากากน้ำตาลผันผวน การพัฒนาเอทานอลรุ่นที่ 2 สู่ระดับเชิงพาณิชย์ ความชัดเจนของข้อกำหนดใช้และแรงจูงใจ รวมถึงการยกเว้นภาษีสรรพสามิตสำหรับไบโอเอทานอลที่ใช้เป็นพลังงาน และการเชื่อมนโยบายต้นน้ำถึงปลายน้ำ
  3. โครงสร้างพื้นฐานต้องรองรับการผลิต จัดเก็บ กระจายสินค้า และผสมเชื้อเพลิง โดยอาศัยความร่วมมือจากภาครัฐ ธุรกิจ สมาคม นักวิชาการ นักวิจัย และผู้ใช้ ขณะเดียวกัน การใช้พืชพลังงานอย่างอ้อย มันสำปะหลัง และข้าวโพดต้องคำนึงถึงพื้นที่เพาะปลูก ความเสี่ยงต่อป่าไม้ การเปลี่ยนการใช้ที่ดิน และความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อม

ที่มา: Dirjen EBTKE ตามที่อ้างในสไลด์กระทรวงเกษตรอินโดนีเซีย ในการประชุม South East Asia Sugar Summit 2026 วันที่ 5 พฤศจิกายน 2026

Published On: November 5th, 2026Categories: Industry Watch, News, ข่าวประชาสัมพันธ์, บทความViews: 167